hỏng chân
Định nghĩa
- Cụm động từ (Động từ + Danh từ):
- Bị trẹo chân, bước hụt hoặc mất thăng bằng khi đi lại: "hỏng chân" chỉ tình trạng chân bị tổn thương nhẹ do đi không vững, vấp ngã hoặc đặt chân sai tư thế.
- (Phương ngữ) Mất chỗ dựa, mất thế đứng: Trong nghĩa bóng, "hỏng chân" có thể chỉ việc mất đi sự ổn định, vị thế hoặc lợi thế trong một tình huống nào đó.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa đen:
- Đường trơn quá, tôi suýt hỏng chân. (Đường trơn khiến tôi suýt bị trẹo chân.)
- Bà ấy hỏng chân khi bước xuống bậc thềm. (Bà ấy bị bước hụt chân khi xuống thềm.)
Nghĩa bóng:
- Sau vụ đầu tư thất bại, anh ta hỏng chân trong giới kinh doanh. (Anh ta mất vị thế trong giới kinh doanh sau thất bại.)
Các cách sử dụng nâng cao
"hỏng chân" trong thể thao: Chỉ tình trạng cầu thủ bị chấn thương chân nhẹ, thường do va chạm hoặc chạy sai hướng.
- Cầu thủ số 10 hỏng chân sau pha tranh bóng. (Cầu thủ bị chấn thương chân nhẹ khi tranh bóng.)
"hỏng chân" trong văn nói hàng ngày: Dùng để miêu tả việc gặp sự cố nhỏ không mong muốn khi di chuyển.
- Đừng chạy nhanh quá, kẻo hỏng chân đấy. (Đừng chạy nhanh kẻo bị trẹo chân.)
Biến thể và từ gần giống
Trẹo chân (cụm động từ): bị lật cổ chân, gây đau nhẹ — đồng nghĩa với nghĩa đen của "hỏng chân".
- Cô ấy trẹo chân khi nhảy dây. (Cô ấy bị lật cổ chân khi nhảy dây.)
Hụt chân (cụm động từ): bước không trúng mặt đất hoặc bậc thang, gây mất thăng bằng — gần nghĩa với "hỏng chân".
- Anh ta hụt chân ngã xuống cầu thang. (Anh ta bước hụt và ngã.)
Từ đồng nghĩa
- Trẹo chân: bị tổn thương nhẹ ở cổ chân do đi sai tư thế.
- Sái chân: bị đau nhẹ ở chân do vận động quá mức hoặc sai cách.
- Chạy nhiều quá, tôi bị sái chân. (Tôi bị đau chân do chạy nhiều.)
Thành ngữ liên quan
Hỏng chân hỏng tay: mất khả năng lao động hoặc sinh hoạt do chấn thương nhẹ ở tay chân.
- Sau tai nạn, bà ấy hỏng chân hỏng tay, phải nghỉ việc. (Bà ấy bị chấn thương nhẹ ở chân tay, phải nghỉ việc.)
Chân yếu tay mềm: (trái nghĩa) chỉ người khỏe mạnh, vững vàng — đối lập với tình trạng "hỏng chân".
- Dù đã lớn tuổi, ông ấy vẫn chân yếu tay mềm, không bị hỏng chân. (Ông ấy vẫn khỏe mạnh, không bị trẹo chân.)